Publicatie

Invoering van contourmarkering voor het bestaande vrachtwagenpark

Effecten en kosteneffectiviteit van retrofit in Nederland en in Europa

Auteur(s)

Wijnen, W.; Bax, C.A.; Stipdonk, H.L.; Wegman, R.W.N.; Bos, N.M.

Jaar

2015

In Nederland vinden jaarlijks ongeveer 300 ongevallen plaats met vrachtauto’s (bakwagens, trekkers, opleggers en aanhangers) waarbij doden of ernstig verkeersgewonden vallen. Volgens ongevallendata van de Europese Unie (CARE) vielen in 2010 5.000 doden op de EU-wegen bij ongevallen met zwaar verkeer, 75% daarvan betrof inzittenden van andere voertuigen. Ongevallen met vrachtwagens zijn over het algemeen ernstiger dan gemiddeld vanwege de omvang en massa van deze voertuigen. Een gedeelte van deze ongevallen ontstaat door zijdelingse en kop-staartbotsingen bij schemer of in het donker. Eerder SWOV-onderzoek laat zien dat contour­markeringen op vrachtauto’s een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van die ongevallen. Op basis van EU-richtlijn 2007/35/EG moeten sinds 10 juli 2008 vrachtauto’s met een maximummassa vanaf 7,5 ton en aanhang­wagens (waaronder opleggers) vanaf 3,5 ton van goed­gekeurde en op de voorgeschreven manier aangebrachte retroreflecterende contourmarkering zijn voorzien om bij een typekeuring te worden goedgekeurd. Vanaf 10 juli 2011 moeten niet alleen nieuwe typen maar ook voertuigen van een ouder type die voor het eerst een kenteken krijgen, retroreflecterende contour­markering hebben (Europese Unie, 2007a; 2007b). Voor bestaande voertuigen met een kenteken geldt deze verplichting niet.

3M is geïnteresseerd in de vraag welke inhoudelijke argumenten er kunnen worden aangedragen om in Nederland en in de Europese Unie te pleiten voor het invoeren van contourmarkering voor het bestaande wagenpark, de zogeheten retrofit, en heeft SWOV gevraagd hiernaar onderzoek te doen.

Op basis van de vraag van 3M heeft SWOV de volgende vragen opgesteld:

  • Welke verkeersveiligheidseffecten zijn te verwachten van het retrofit invoeren van contourmarkering op vrachtauto’s in Nederland?
  • Wat zijn de maatschappelijke kosten en baten van deze maatregel en is de maatregel op maatschappelijk niveau kosteneffectief?
  • Wat zijn de kosten en baten voor transportbedrijven?
  • Wat is het effect van retrofit contourmarkering in de EU op het aantal doden en gewonden als gevolg van verkeersongevallen?

Om deze vragen te beantwoorden is de Nederlandse en buitenlandse literatuur bestudeerd en is een kosten-batenanalyse uitgevoerd.

Nederland

Op basis van Nederlands en buitenlands onderzoek is voor de huidige Nederlandse situatie het effect van contourmarkering geschat op maximaal 3 doden, 16 ernstig verkeersgewonden en 481 ongevallen per jaar. Deze cijfers gelden alleen in de situatie dat het hele Nederlandse wagenpark geen contourmarkering zou hebben en in één klap van contourmarkering zou worden voorzien. In werkelijkheid is dat niet zo en worden vrachtauto’s vervangen als hun levensduur ten einde is. Bovendien heeft, vanwege bestaande Europese verplichtingen, een deel van het wagenpark al contourmarkering op 1 januari 2015 (voor het gemak van de berekening gekozen als ingangsdatum van de maatregel).

Uit CBS-cijfers valt af te leiden dat de gemiddelde levensduur van bakwagens 13 jaar is, van trucks met oplegger eveneens 13 jaar en van aanhangers 22 jaar. Geleidelijke invoer van contourmarkering zou betekenen dat het complete park van aanhangwagens gemiddeld nog 11 jaar zonder retrofit zou rondrijden, en het complete park van bakwagens en opleggers gemiddeld nog 6,5 jaar. Hier zou het effect van retrofit in één keer mee berekend kunnen worden, ware het niet dat er al wagens zijn voorzien van contourmarkering. Doordat er al vervanging heeft plaatsgevonden, is zowel de relevante parkomvang (namelijk het deel zonder retrofit) veranderd, als de gemiddelde levensduur van dat parkdeel. Er zijn verschillende manieren om die parkverandering in de berekening te verwerken. De effecten van beide factoren (omvang en levensduur) zijn volgens de berekening in dit rapport allebei evenredig van invloed op het veiligheidseffect. Het effect van deze twee factoren op de veiligheid is daarmee gelijk: het maakt bijvoorbeeld niet uit of het park halveert of de levensduur.

Indien met het bovenstaande rekening wordt gehouden, is de besparing over de totale werkingstermijn van de maatregel (dus vanaf 1 januari 2015 totdat alle vrachtauto’s voorzien zijn van contourmarkering) naar schatting:

  • 8 doden
  • 42 gewonden
  • 1.268 ongevallen

Deze aantallen kunnen om verschillende redenen een over- of onderschatting zijn van de werkelijke effecten. In Hoofdstuk 2 is een aantal van deze redenen genoemd.

De kosten van het retrofit invoeren van contourmarkering voor vrachtauto’s in Nederland bestaan uit de kosten voor de markering zelf en voor het aanbrengen van de markeringen. De kosten van het aanbrengen van contourmarkering zijn bepaald voor twee scenario’s: een ‘maximumscenario’ waarbij op alle vrachtauto’s de volledige contour van de zijkanten worden gemarkeerd, en een ‘minimumscenario’ waarbij alleen de onderkant en de bovenhoeken worden gemarkeerd, volgens de minimumrichtlijnen van de Europese Unie.

De ervaringen van 3M, en de minimumeisen gesteld door EU-richtlijn 2007/35/EG of UN-richtlijn ECE 48, Clause 6;21, geven aan dat men waarschijnlijk voor een groot deel van de vrachtauto’s zal kiezen voor minder/het minimum aan markering. Uit praktische overwegingen en vanwege vergelijkings­mogelijkheden, is gekozen voor zowel maximum- als minimumscenario, omdat op voorhand niet te zeggen valt om hoeveel vrachtauto’s het gaat, en omdat in de eerdere SWOV-studie naar contour­markering ook is gerekend met de maximale markering. In het minimum­scenario wordt tevens uitgegaan van lagere kosten voor het materiaal (2,00 versus 2,80 euro per meter) en voor het aanbrengen van de markering (100 versus 130 euro per vrachtwagen). In de berekening van de kosten is geen rekening gehouden met kosten voor wetgeving en voorlichting. We schatten in dat deze kosten gering zijn. De kosten voor handhaving zullen naar onze inschatting niet significant toenemen. Deze kosten vallen buiten de scope van dit onderzoek.

In totaal bedragen de kosten naar schatting 31 miljoen euro in het maximumscenario en 16 miljoen euro in het minimumscenario. Deze kosten worden volledig gedragen door de transportbedrijven. De baten van de maatregel bestaan op maatschappelijk niveau uit de bespaarde slachtoffers en ongevallen zoals hierboven aangegeven. Voor de samenleving als geheel bedragen de baten van retrofit invoering van contourmarkering 35 miljoen euro. Voor bedrijven bestaan de baten uit minder (verzekerde en onverzekerde) kosten ten gevolge van de afname van ongevallen. Deze baten worden voor bedrijven geschat op 9 miljoen euro.

De baten-kostenverhouding is daarmee voor de maatschappij 1,1 en voor individuele bedrijven 0,3 in het maximumscenario. In het minimumscenario bedraagt de baten-kostenverhouding 2,1 voor de maatschappij en 0,6 voor transportbedrijven.

 

Maatschappij

Transportbedrijven

Maximumkosten*

Minimumkosten**

Maximumkosten*

Minimumkosten**

Kosten

31

16

31

16

Baten

35

35

9

9

Saldo baten-kosten

3

18

-22

-7

Verhouding baten/kosten

1,1

2,1

0,3

0,6

Tabel. Kosten en baten van retrofit invoering van contourmarkering (miljoen euro, contante waarden), en saldo en verhouding van kosten en baten in Nederland. * Maximumscenario: volledige contourmarkering, prijs markering € 2,80 per meter en aanbrengkosten € 130 per vrachtwagen. ** Minimumscenario: minimaal vereiste contourmarkering, prijs markering € 2,00 per meter en aanbrengkosten € 100 per vrachtwagen.

 

In het scenario met maximale kosten zijn de maatschappelijke baten iets hoger dan de kosten, en in het scenario met minimale kosten zijn de baten ongeveer twee maal zo hoog als de kosten. Dit betekent dat het ‘maatschappelijk rendement’ (licht) positief is. De ‘werkelijke’ kosten-batenverhouding zal afhangen van de hoeveelheid markering die op de zijkant wordt aangebracht en van de prijsontwikkeling van contourmarkering. Op grond van de kosten-batenanalyse, en met inachtneming van de hierboven aangegeven beperkingen, kan echter gesteld worden dat een retrofit invoering van contourmarkering vanuit een economisch perspectief waarschijnlijk een zinvolle investering is.

Voor individuele transportbedrijven geldt dat de kosten ongeveer twee tot drie maal zo hoog zijn als de baten. Dit betekent dat er voor bedrijven vanuit bedrijfseconomisch oogpunt geen stimulans is om op eigen initiatief te investeren in contourmarkering.

Doorvertaling Europese Unie

Voor het effect van retrofit invoering van contourmarkering in de Europese Unie zijn de resultaten voor Nederland eenvoudigweg doorvertaald naar een EU-totaal door te vermenigvuldigen met het totale aantal inwoners of het totale wagenpark, rekening houdend met de mortaliteit in de EU ten opzichte van die in Nederland. Daarbij is geen rekening gehouden met de verschillen per land in leeftijd van vrachtauto's, de precieze kosten van tape en belettering en de precieze kosten van schades en verlies van mensenlevens. Preciezere cijfers per EU-land vergen onevenredig meer rekenwerk, en in sommige gevallen zijn gegevens daarvoor niet voorhanden.

Omdat de rekenmethoden voor Nederland en voor de EU niet gelijk zijn, zijn het veiligheidseffect, de kosten en de baten gegeven voor de EU exclusief Nederland.

Doorvertaald naar de Europese Unie exclusief Nederland betekent retrofit invoering van contourmarkering per 1 januari 2015 een eenmalige besparing van in totaal 421 doden, 2.240 ernstig verkeersgewonden en 67.373 ongevallen over de totale werkingsperiode van de maatregel. De kosten van de maatregel bedragen in totaal 267 miljoen euro in het minimale kosten­scenario en 517 miljoen euro in het maximale kostenscenario voor de EU (minus Nederland) als geheel. Omgerekend naar geld, zijn de totale baten van de maatregel voor de EU exclusief Nederland 1.541 miljoen euro. De verhouding tussen baten en kosten komt daarmee in het maximale kostenscenario uit op 3 en in het minimale kostenscenario op 6.

Totale kosten, baten en baten-kostenverhouding voor EU inclusief Nederland

De totale kosten, baten en baten-kostenverhouding voor de gehele Europese Unie wordt berekend door de kosten en baten voor Nederland en die van de Europese Unie excl. Nederland op te tellen. Daarbij moet worden aangetekend dat de kosten en baten voor Nederland op een preciezere manier zijn berekend dan die die voor de Europese Unie: deze laatste cijfers betreffen slechts een grove schatting.

In het maximale kostenscenario tellen de kosten in de EU en Nederland op tot 548 miljoen euro, in het minimale kostenscenario bedraagt dat 283 miljoen euro. De baten tellen in beide gevallen op tot 1.576 miljoen euro. De baten-kostenratio blijft daarmee 3 voor het maximale en 6 voor het minimale kostenscenario. Ook in deze berekening van de kosten is geen rekening gehouden met kosten voor wetgeving en voorlichting en wordt verondersteld dat de kosten voor handhaving niet significant toenemen. Deze kosten vallen buiten de scope van dit onderzoek. Tot slot is geen rekening gehouden met eventuele stringentere wetgeving dan de EU-regelgeving die in enkele Europese landen reeds van kracht is. Dat geeft een lichte overschatting van het effect.

 

Maatschappij

Maximumkosten*

Minimumkosten**

Kosten

548

283

Baten

1.576

1.576

Saldo baten-kosten

1.028

1.293

Verhouding baten/kosten

3

6

Tabel. Kosten en baten van retrofit invoering van contourmarkering (contante waarden in miljoen euro), en saldo en verhouding van kosten en baten in de EU inclusief Nederland.
* Maximumscenario: volledige contourmarkering, twee derde van de Nederlandse prijs (markering € 2,80 per meter en aanbrengkosten € 130 per vrachtwagen) en twee derde van de Nederlandse baten.
** Minimumscenario: minimaal vereiste contourmarkering, twee derde van de Nederlandse prijs (markering € 2,00 per meter, aanbrengkosten € 100 per vrachtwagen) en twee derde van de Nederlandse baten.

Retrofit introduction of contour marking for lorries

The Netherlands has an annual number of approximately 300 fatal or serious injury crashes involving lorries (rigid lorries, articulated lorries and trailers). European Commission CARE data indicates that in 2010 around 5000 people died on EU roads in crashes involving Heavy Goods Vehicles (HGVs), and 75% of these fatalities were occupants of other vehicles. Road traffic crashes involving lorries tend to be more serious than other crashes because of the great size and mass of these vehicles. Part of these crashes are due to lateral and rear-end collisions at dusk or in the dark. Previous SWOV research has shown that contour marking on lorries can contribute to the prevention of these types of crashes. EU directive 2007/35/EC states that from 10 July 2008, lorries with a minimum weight of 7.5 tonnes and trailers from a minimum mass of 3.5 tonnes must be fitted with contour marking that is approved and applied in the correct manner in order to pass the type approval test. From 10 July 2011, retroreflecting contour marking must not only be applied to new vehicle types, but also to older vehicle types that are licensed for the first time (European Union, 2007a, 2007b). The contour marking is not compulsory for existing vehicles that are already licensed. 3M wants to know which substantive arguments can be put forward to plead for introduction of contour marking for the existing vehicle park in the Netherlands and the European Union, the so-called retrofit, and asked SWOV to investigate the issue.

The 3M request resulted in the following research questions:

  • What road safety effects can be expected as a result of retrofit application of contour marking on lorries in the Netherlands?
  • What are the social costs and benefits of this measure and is the measure socially cost-effective?
  • What are the costs and benefits for transport companies?
  • What is the effect of retrofit contour marking on the number of fatalities and seriously injured in the EU due to traffic crashes?

Dutch and international literature were studied and a cost-benefit analysis was conducted to answer these questions.

The Netherlands

Based on Dutch and international research, it is estimated that in the present situation in the Netherlands, retrofit contour marking leads to an estimated maximum prevention of 3 fatalities, 16 serious road injuries and 481 crashes per year. This data is only valid for a situation in which none of the vehicles in the Dutch vehicle fleet would be fitted with contour marking and contour marking would be applied to all vehicles at the same time. This is not the actual situation and lorries are replaced when their service life has ended. In addition, due to previous European legislation, contour marking will already be applied to part of the vehicle fleet on 1 January 2015 ( commencement date for the measure in our calculations).

Statistics Netherlands (CBS) data indicates that the average lifespan of rigid lorries and of articulated lorries is 13 years, and of trailers the average lifespan is 22 years. Gradual implementation of contour marking would imply that the entire fleet of trailers would continue to drive without retrofit for approximately 11 years, and the entire fleet of rigid lorries and articulated lorries for approximately 6,5 years. This data could be used to calculate the effect of implementing retrofit contour marking for all vehicles at once, if not for the fact that some lorries have already been fitted with contour marking. The fact that adaptations have already taken place, affects both the relevant fleet size (the share without retrofit) and the average lifespan of that share. There are various ways to include fleet changes in the calculation of the effect. The present calculations show that both factors (fleet size and lifespan) influence safety proportionally. Therefore, their effect on safety is the same, irrespective of, for example, fleet size or lifespan being half the size.

If the above is taken into account, the total savings over the period during which the measure is being introduced (i.e. from 1 January 2015 until contour marking has been applied to all lorries) amounts to:

  • 8 fatalities;
  • 42 serious road injuries;
  • 1268 crashes.

Chapter 2 discusses the reasons for possible over- or underestimates of these numbers.

The costs of the retrofit introduction of contour marking for trucks in the Netherlands consist of the costs of the marking itself and the costs of applying the marking. The costs of applying the marking have been calculated for two different scenarios: a ‘maximum’ scenario in which full side contour markings are applied to the sides of all trucks, and a ‘minimum’ scenario in which only the bottom and the upper corners are marked, in accordance with the minimum requirements of the European Union.

Market estimates by 3M, and the minimum requirements in EU Directive 2007/35/EC or UN Directive ECE 48, Clause 6; 21, indicate that less/minimum marking will probably be chosen for many of the lorries. As it is difficult to indicate the exact number of involved lorries in advance, and as an earlier SWOV report on contour marking also made the calculations based on the maximum marking, this maximum and minimum scenario were chosen for practical reasons and comparison options. The minimum scenario is also based on lower costs for the material (2.00 versus 2.80 euros per metre) and for applying the contour marking (100 versus 130 euro per lorry). The costs for legislation and information have not been included in the calculation of the costs. We estimate these costs to be minor. In our opinion the enforcement costs will not significantly increase. These costs are outside the scope of this study.

The total estimated costs for the maximum scenario are 31 million euros and 16 million euros for the minimum scenario. As indicated above, the benefits of the measure on the social level are the casualties and crashes that are saved. For society, the benefits of retrofit introduction of contour marking amount to 35 million euros. For companies, the benefits consist of lower (insured and uninsured) costs as a result of the decrease in crashes. The benefits are estimated at 9 million euros for companies.

This means that in the maximum scenario the benefit-cost ratio is 1.1 for society and 0.3 for individual companies. In the minimum scenario the benefit-cost ratio is 2.1 for society and 0.6 for transport companies.

 

Society

Transport companies

Maximum costs*

Minimum costs**

Maximum costs

Minimum costs

Costs

31

16

31

16

Benefits

35

35

9

9

Balance benefits-costs

3

18

-22

-7

Benefit/cost ratio

1.1

2.1

0.3

0.6

Table. Costs and benefits of retrofit introduction of contour marking (present values in million euros), and balance and ratio of costs and benefits in the Netherlands. * Maximum scenario: full contour marking, price € 2.80 per metre and application costs €130 per lorry. ** Minimum scenario: minimum required contour marking, price €2.00 per metre and application costs €100 per lorry.
 

The social benefits are slightly higher than the costs in the scenario with maximum costs, and twice as high as the costs in the scenario met minimum costs. This means that the social benefits are (slightly) positive. The ‘actual’ cost-benefit ratio will be determined by the amount of marking that is applied on the side of the lorry and of the price development of contour marking. However, on the basis of the cost-benefit analysis, and in compliance with the restrictions indicated above, we may conclude that a retrofit introduction of contour marking is probably a sensible investment from an economic perspective.

For individual transport companies the costs are about two to three times higher than the benefits. This means that in financial terms there is no incentive for companies to invest in contour marking on their own initiative.

Applied to the European Union

To calculate the effects of retrofit contour marking in the entire European Union, the Netherlands data was simply multiplied by the total number of inhabitants or the total vehicle fleet. The mortality in the EU as opposed to Dutch mortality was considered, not allowing for differences between countries concerning the age of lorry, the real costs of tape and lettering and the real costs of damages and human losses. More precise data per EU country requires disproportionately more calculation, and in some cases more precise data is not available.

As the calculation methods for the Netherlands and the EU are not the same, the road safety effect, the costs and the benefits are given for the EU, not including the Netherlands.

Translated to the European Union not including the Netherlands, retrofit introduction of contour marking per 1 January 2015 is expected to result in a total saving of:

  • 421 fatalities
  • 2240 serious road injuries
  • 67.373 crashes

over the period the measure is being put into effect. The costs of the measure amount to a total of 267 M€ in the minimum cost scenario and 517 M€ in the maximum cost scenario for the EU (minus the Netherlands). Converted to money, the total benefits of the measure for the EU minus the Netherlands amount to 1541 M€. Therefore the ratio between benefits and costs is 3 in the maximum cost scenario and 6 in the minimum cost scenario.

Total costs, benefits and benefit-cost ratio for the EU including the Netherlands

The total costs, benefits and benefit-cost ratio for the entire European Union are calculated by adding the costs for the Netherlands and the European Union in the previous sections. It should be noted that the costs and benefits for the Netherlands have been calculated more accurately than those for the European Union: these latest figures are only a rough estimate. 

In the maximum cost scenario, the costs in the EU and in the Netherlands add up to 548 million euros, minimum cost scenario the total is 283 million euros. In both cases the benefits add up to 1576 million euros. The benefit-cost ratio therefore remains 3 for the maximum cost scenario and 6 for the minimum cost scenario. This calculation of the costs does also not take into account costs for legislation and information and costs for enforcement are assumed not to increase significantly. These costs are outside the scope of the present investigation.

 

Society

Maximum costs*

Minimum costs**

Costs

548

283

Benefits

1576

1576

Balance benefits-costs

1028

1293

Ratio benefits/costs

3

6

Table. Costs and benefits of retrofit introduction of contour marking (present values in million euros), and balance and ratio of costs and benefits in the EU including the Netherlands. * Maximum scenario: full contour marking, two thirds of the Dutch price (marking €2.80 per metre, application costs €130 per lorry) and two thirds of the Dutch benefits. ** Minimum scenario: minimum required contour marking, two thirds of the Dutch price (marking €2.00 per metre, application costs €100 per lorry) and two thirds of the Dutch benefits.
 
Print this page
rapport

Rapportnummer

R-2015-2

Pagina's

42 + 4

Gepubliceerd door

SWOV, Den Haag