Ontwerpers en planners van verkeersvoorzieningen, zoals verkeerskundigen, verkeersplanologen en stedenbouwkundigen, zouden al in een vroeg stadium zicht moeten kunnen krijgen op de veiligheidseffecten van hun ontwerp of plan. De SWOV ontwikkelt daartoe instrumentarium. In het vorige SWOVSchrift is al ingegaan op de verkeersveiligheidsaudit. In dit artikel besteden we aandacht aan de instrumenten 'SaferTNP' en de 'DV-meter'.
SaferTNP, voluit Safer Transportation Network Planning, richt zich op het ontwerp van een compleet wegennetwerk of delen ervan. SaferTNP bestaat uit achtergrondinformatie, reken- en ontwerphulpmiddelen, en databestanden. Deze modules zijn gekoppeld aan het geografische informatiesysteem PlanetGIS en samengebracht op een CD-ROM.
De toepassingsmodule van SaferTNP leidt de gebruiker door alle stadia van het ontwerp: invoer van relevante gegevens, eventuele aanpassingen van het wegennetwerk, wegcategorisering en globale vormgeving van wegvakken, berekenen van het veiligheidsniveau op geselecteerde wegvakken, kruispunten of het gehele netwerk en aanbevelingen voor verbeteringen. De gebruiker ziet het wegennetwerk afgebeeld (het Nationale Wegenbestand) tegen een topografische achtergrond. SaferTNP is bedoeld voor verkeersplanologisch ontwerpers en verkeerskundigen, maar ook voor stedenbouwkundigen.
SaferTNP komt tot stand door een samenwerking tussen ICBC, een provinciale verzekeringsinstantie in British Columbia, Canada, en de SWOV. SaferTNP is nog volop in ontwikkeling. In Canada zijn de eerste proefprojecten gestart. Proefprojecten in Nederland zullen volgen zodra de op Nederland gerichte informatie en aanpak (gericht op een duurzaam-veilig verkeer) zijn toegevoegd. De samenstelling van de Nederlandse versie en de uitvoering van proefprojecten zullen, in samenwerking met verkeerskundige adviesbureaus plaatsvinden, indien mogelijk. De verwachting is dat dit instrument in 2002 ontwikkeld is en beschikbaar komt.
De DV-meter ('duurzaam-veilig'-meter) is een instrument waarmee vastgesteld kan worden in hoeverre infrastructurele plannen en projecten voldoen aan de CROW-eisen en -richtlijnen die gelden voor een duurzaam-veilig wegverkeer. Een eerste versie is getest in West-Zeeuwsch-Vlaanderen (SWOV-rapport R-2000-14).
De DV-meter maakt het mogelijk om op een gestructureerde manier de duurzaam-veiligheidsaspecten te beoordelen van wegontwerpen en wegen in verschillende stadia (stadium van planning, van globaal ontwerp, van gedetailleerd ontwerp, na ingebruikneming). De DV-meter bestaat uit een samengesteld geheel van eisen, indicatoren en criteria. De benodigde gegevensopslag, -verwerking en -visualisatie vindt plaats met behulp van het geografische informatiesysteem PlanetGIS.
De DV-meter zal verder worden getest in een verstedelijkt gebied en in een ruraal gebied. Daarna volgt de samenstelling van een concept-handleiding. Deze handleiding komt tot stand in overleg en samenwerking met de deelnemers aan de twee tests. Met de Adviesdienst Verkeer en Vervoer en CROW is overleg gaande over de omzetting van de handleiding in een CROW-publicatie.
Uiteindelijk zal de DV-meter onderdeel gaan vormen van SaferTNP.