SWOV homepage
English  

Investeren in een duurzaam-veilig wegverkeerssysteem

Sinds enige jaren hebben de wegbeheerders zich gezamenlijk tot doel gesteld om te komen tot een 'duurzaam-veilig' ingericht wegenstelsel.

In 1996 heeft de SWOV, in opdracht van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer (AVV), onderzoek gedaan naar de bestaande geldstromen voor investeringen en onderhoud in het wegverkeer, en naar het maatschappelijk rendement van het investeren in een duurzaam-veilig wegverkeerssysteem. Basis daarvoor waren vooral de bestaande schattingen voor de omvang van de benodigde investeringen en de daarmee te realiseren vermindering van de onveiligheid, en de berekening van de kosten van de verkeersonveiligheid.

De conclusie van dit geheel was dat het investeren in een duurzaam-veilig wegverkeerssysteem maatschappelijk gezien een rendabele investering is. Tegelijkertijd werd de conclusie getrokken dat er aantal factoren is dat maakt dat deze investeringen niet 'als vanzelf' tot stand komen.

Daarbij is de rol van de verschillende maatschappelijke partijen aan de orde. Bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft men daarom geconcludeerd dat het nuttig is om over de geschetste dilemma's aan de Sociaal-Economische Raad (SER) advies te vragen. Aan de SWOV is gevraagd om deze dilemma's nader te analyseren en mogelijke oplossingsrichtingen aan te geven.

SWOV-rapport R-98-58 bevat de resultaten van deze analysen. In de eerste hoofdstukken worden de belangrijkste resultaten van het voorgaande onderzoek gerecapituleerd. Tevens worden de resultaten in internationaal perspectief geplaatst.

Daarna wordt geconstateerd dat de ontwikkelingen van de afgelopen jaren ten aanzien van de prijzen (betrekking hebbend op de kosten van de verkeersonveiligheid en de investeringen), de omvang van de mobiliteit en het verkeersrisico niet zodanig zijn dat de eerdere berekeningen tot andere conclusies zouden leiden.

Vervolgens wordt bezien of er lering te trekken valt uit de gang van zaken in andere landen of andere sectoren. Bovendien wordt ook vanuit theoretisch oogpunt verkend welke processen tot de geschetste maatschappelijke dilemma's leiden, en of daar aanknopingspunten voor ingrijpen te vinden zijn.

Het feit dat de maatschappelijk rendabele investeringen niet als vanzelf tot stand komen wijst op 'marktfalen'. Een globale economische analyse geeft als belangrijkste potentiële oorzaken daarvoor:

Ten slotte wordt een aantal mogelijke oplossingsrichtingen gegeven. Het gaat daarbij vooral om het verkrijgen en verspreiden van informatie, het toepassen van heffingen in één of andere vorm om de externe kosten te internaliseren en verkeersveilig gedrag uit te lokken, en het introduceren van voorwaardelijke subsidies aan wegbeheerders om gerichte investeringen tot stand te brengen.

SWOVschrift 78 - maart 1999

Thema's kennisbank