Fietshelmen
Hoofd-/hersenletsel is een veel voorkomende vorm van letsel bij fietsslachtoffers. Van de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers wordt bij meer dan een kwart hoofd- of hersenletsel geconstateerd. Per gereden fietskilometer komt hoofd- en hersenletsel het vaakst voor bij kinderen tot 12 jaar en bij 65+'ers. Ongeveer driekwart van het hoofd-/hersenletsel bij fietsers ontstaat bij ongevallen waarbij geen gemotoriseerd verkeer betrokken is; bij jonge kinderen is dit bijna 90%. Voor het merendeel gaat het dan om enkelvoudige ongevallen. Dit soort ongevallen zijn moeilijk te voorkomen; wel is het mogelijk om de ernst van het hoofd- en hersenletsel te beperken met een fietshelm.
Volgens een conservatieve schatting op basis van de literatuur resulteert het goed gebruik van een goede fietshelm tot 45% minder kans op hoofd-/hersenletsel, 33% minder kans op hersenletsel, 27% minder kans op gezichtsletsel en 29% minder kans op dodelijk letsel. De 45% minder kans op hoofd-/hersenletsel zou voor Nederland betekenen dat, als alle Nederlanders op een goede manier een onbeschadigde fietshelm zouden dragen, er jaarlijks bijna 1000 minder fietsers in het ziekenhuis terecht zouden komen met een diagnose van hoofd-/hersenletsel.
In enkele Europese landen, in Nieuw Zeeland, Australië, en enkele staten/provincies van de Verenigde Staten en Canada is de fietshelm verplicht, soms alleen voor bepaalde doelgroepen (meestal kinderen en jongeren), soms alleen voor bepaalde omstandigheden (bijv. buiten de bebouwde kom). Er zijn ook landen waar het fietshelmgebruik wordt gepromoot via voorlichtingscampagnes. In Nederland komt de fietshelm weinig in het straatbeeld voor, al is er de laatste decennia wel sprake van enige groei.
Een veel gehoord argument tegen een fietshelmplicht is dat deze het fietsgebruik zou doen afnemen. Buitenlands onderzoek laat zien dat dit effect soms ook is opgetreden, zeker in de eerste paar jaren na de invoering van de helmplicht. Effecten op de langere termijn zijn niet bekend. Evenmin is bekend wat deze uitkomsten zouden betekenen voor de Nederlandse situatie.
Voor meer details:
Factsheet Fietshelmen (pdf)