Airbags
Airbags zijn niet verplicht, maar in vrijwel alle nieuwe personenauto's worden tegenwoordig standaard airbags geleverd op de beide voorzitplaatsen. Dit komt mede omdat de in het Euro-NCAP programma opgenomen frontale botstest niet met goed resultaat kan worden doorstaan zonder airbag.
Ook de aanwezigheid van andere typen airbags neemt sterk toe, zoals zij-airbags tot op schouderhoogte en zij-airbags op hoofdhoogte. Vaak zijn dit nog vrijwillige keuzes.
De voor-airbag is alleen effectief bij frontale en bijna-frontale aanrijdingen en is beslist geen vervanger van de autogordel.
Dat heeft er vooral mee te maken dat de airbag slechts gedurende enkele (milli)seconden functioneel is, terwijl de gordel gedurende het hele verloop van een botsing bescherming blijft bieden en uitslingeren blijft voorkomen. In het volgende worden alleen airbags die voor in de auto zijn gemonteerd behandeld.
Effectiviteit vóór-airbag: weinig toegevoegde waarde boven de gordel
Effectiviteitsgegevens komen uit Amerikaans onderzoek (Evans, 1991).
|
De stap... |
Geeft ...% minder kans op ernstig letsel |
|
Van niet-dragen naar dragen van de gordel |
41 |
|
Van niet-dragen naar alleen de airbag |
17 |
|
Van gordel dragen naar gordel + airbag |
8 |
Deze cijfers zijn gebaseerd op de Amerikaanse (full size) airbag. De kleinere Europese airbag is mogelijk iets minder effectief (Polak & Schoon, 1994).
Airbag heeft geen invloed op draagpercentage gordel
In de VS bleek het verschil in gordelgebruik tussen bestuurders van auto’s met airbag en zonder slechts enkele procenten (Wells & Williams, 1993). In Nederland stijgt het gordel-draagpercentage nog steeds, ondanks dat steeds meer personen- en bestelauto’s airbags hebben. De gevreesde daling van gordelgebruik door airbags blijft dus uit.
Letsel veroorzaakt door de airbag
De airbag voorkomt niet alleen ernstig letsel maar kan ook letsel veroorzaken (IIHS, 1993). Het meestal geringe letsel bij volwassenen ontstaat tijdens het opblazen van de airbag, vooral als de inzittenden geen gordel dragen en daardoor te ver naar voren zitten.
Inmiddels is echter ook gebleken dat de laatste jaren veel kinderen door de airbag zijn gedood, in de Verenigde Staten tot eind 1996 mogelijk wel 30 (Huijskens, 1997). Dat waren vooral jonge kinderen die op de voorstoel in een achterwaarts geplaatst kinderzitje zaten. In auto's met airbags moeten kinderzitjes dus op de achterbank geplaatst worden. In Europees verband is afgesproken dat in nieuwe personenauto’s met een passagiersairbag daarvoor een waarschuwingssticker wordt geplakt.
Smart airbag
Beter is het als auto's een voorziening hebben waarbij de airbag alleen kan ontplooien als een passagier aanwezig is. Nog beter is een voorziening die de airbag buiten werking stelt als een (achterwaarts) kinderzitje op de voorstoel is geplaatst.
Beide soorten 'smart' airbags zijn al in omloop.
Literatuur
AVV (2001) Gebruik van beveiligingsmiddelen in 2000. Onderzoek naar het gebruik van autogordels, hoofdsteunen en andere beveiligingsmiddelen in personenauto's en bestelauto's. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat, Adviesdienst Verkeer en Vervoer (AVV) te Heerlen, januari 2001. Uitvoering Grontmij; auteurs: Bekkum, P.H.G. van Wagemakers, J. & Hiddinga, S.K.
Evans, L. (1991). Traffic Safety and the Driver. Van
Huijskens, C.G. (1997). Kinderzitjes voor personenauto's, levensbelangrijke voorzieningen. TNO Wegtransportmiddelen, Rapport 97.OR.BV.007.0/CGH.
IIHS (1993). Airbags in perspective. Status report, Special issue 28, No. 11. Insurance Institute for Highway Safety.
Polak, P.H. & Schoon, C.C. (1994). De effectiviteit van airbags in Nederland. SWOV, R-94-16.
Wells, J.K. & Williams, A.F. (1993). Seat belt use in air-bag-equipped cars: 1986-92 Models. In: Journal of Safety Research nr. 24, p.73-76.