Persbericht

Autobestuurders die alcohol- en drugsgebruik combineren, hebben een extreem grote kans om bij een verkeersongeval betrokken te raken en daarbij ernstig letsel op te lopen. De kans daarop is enkele honderden keren groter dan voor nuchtere bestuurders. Voor bestuurders die alleen een grote hoeveelheid alcohol hebben gebruikt (bloedalcoholgehalte boven 1,3 promille) is de kans op ernstig letsel enkele tientallen keren zo groot als voor nuchtere bestuurders. Het gecombineerd gebruik van verschillende soorten drugs levert een bijna tien keer zo grote kans op ernstig letsel op. Dat komt naar voren uit een onderzoek dat de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV heeft uitgevoerd in opdracht van de Ministeries van VWS en V&W.

Uit het onderzoek valt verder af te leiden, dat het gebruik van drugs in het verkeer de laatste jaren fors is toegenomen (van 5,5% in weekendnachten van 1997/1998 tot 11% in weekendnachten van 2000/2001). Overigens lijkt het gebruik van één enkele drug geen noemenswaardige verhoging van het letselrisico op te leveren. Bij alcohol treedt een significante risicoverhoging op vanaf een bloedalcoholgehalte van 0,5 promille. Ook gebruikers van bepaalde slaap- en kalmeringsmiddelen (zogenaamde benzodiazepines) hebben een verhoogd letselrisico. De resultaten van het onderzoek hebben geleid tot een uitgebreid vervolgonderzoek in EU-verband.

In de periode mei 2000 - augustus 2001 heeft de SWOV, in nauwe samenwerking met de politie van het district Tilburg, van 816 willekeurige automobilisten een interview en een urine- of bloedmonster afgenomen. Dit is gebeurd tijdens 20 alcoholcontroles die elk zes uur duurden en uitgevoerd zijn op verschillende dagen van de week en tijdstippen van de dag. Van 110 ernstig gewonde bestuurders die in dezelfde onderzoeksperiode zijn opgenomen in het Tilburgse St. Elisabeth Ziekenhuis, zijn eveneens urine- of bloedmonsters geanalyseerd. Deze monsters worden om medische redenen standaard afgenomen bij alle patiënten met ernstig trauma die in het St. Elisabeth Ziekenhuis worden opgenomen. Dit deel van het onderzoek is uitgevoerd door medewerkers van de Universiteit van Utrecht (disciplinegroep Farmacotherapie & Farmacoepidemiologie), in samenwerking met de afdeling Chirurgie van het ziekenhuis en met de Ziekenhuisapotheek Midden-Brabant. De urine- en bloedmonsters van de gewonde bestuurders zijn anoniem geanalyseerd na verkregen toestemming van de patiënten of hun nabestaanden.

De stoffen waarop de urine- en bloedmonsters zijn onderzocht, waren alcohol, opiaten (codeïne, morfine en heroïne), methadon, benzodiazepines, tricyclische antidepressiva, barbituraten, cannabis, cocaïne, amfetamine en ecstacy. Door de aanwezigheid van deze stoffen in gewonde bestuurders te vergelijken met de aanwezigheid in niet-gewonde bestuurders konden relatieve letselrisico's worden vastgesteld.

Het toenemend gebruik van drugs door automobilisten en de nog beperkte kennis over de gevolgen daarvan voor de verkeersveiligheid was voor de Europese Commissie aanleiding opdracht te verlenen voor een grootschalig internationaal onderzoek. Dit onderzoek, dat in januari 2002 van start is gegaan, heet IMMORTAL, een acroniem voor Impaired Motorists, Methods of Roadside Testing and Assessment for Licensing. Een belangrijk onderdeel daarvan is voortgaand onderzoek naar de risico's van het rijden onder invloed van alcohol, drugs en bepaalde geneesmiddelen. Aan dat deel van het onderzoek werken behalve de SWOV ook instituten in Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken mee. De resultaten worden medio 2004 verwacht.

De SWOV pleit er voor de bovengenoemde risico's onder de aandacht te brengen van het Nederlandse publiek, bijvoorbeeld in de vorm van aangepaste voorlichtingscampagnes. Daarnaast dienen de gevonden resultaten ook meegenomen te worden in de voorbereidingen van wetgeving.

Het volledige onderzoeksrapport kunt u opvragen door deze link te activeren: Het effect van alcohol-, drugs- en geneesmiddelengebruik op het letselriciso van automobilisten (R-2002-14).