English website

Actueel

 

 

SWOV-Standpunt

5 maart 2004

Rijbewijsrevolutie: positief effect op de verkeersveiligheid

Naar verwachting zal de zogenoemde Rijbewijsrevolutie een positief effect hebben op de verkeersveiligheid. De SWOV kan zich vinden in de lijn van de voorstellen en is verheugd dat haar onderzoek en advies hiertoe heeft geleid.

Eerder opperde de SWOV om de bromfietsleeftijd naar 18 jaar te verhogen. Zoals ook in de brief aan de Kamer staat, wijzen schattingen uit dat die leeftijdsgrens de meeste slachtoffers zal besparen (ruim 45 doden per jaar).
Echter, of nu 17 of 18 jaar als leeftijd in het plan wordt gekozen, het is een revolutionair plan dat een fundamenteel nieuwe aanpak van de rijopleiding en de voorbereiding op het rijbewijs voorstelt en dat naar verwachting zal leiden tot aanzienlijk minder verkeersslachtoffers.

chtergrond
Om het aantal slachtoffers onder met name jongere verkeersdeelnemers terug te dringen heeft het ministerie van V&W, samen met het ministerie van Justitie op 9 januari 2004 het plan voor de zogenoemde Rijbewijs-revolutie aan de Kamer gepresenteerd (het zgn. Plan 17) . De maatregelen die beide ministeries in het kader van de Rijbewijsrevolutie willen nemen zijn:

  • Onderzoek naar rijles vanaf 17 jaar, met begeleid rijden
  • Proef met een verplichte training ná het behalen van het autorijbewijs
  • Verhoging van de bromfietsleeftijd naar 17 jaar
  • Invoering van een kenteken voor brom- en snorfiets
  • Theorie-examen voor besturen van een brommobiel

Naast deze verkeersveiligheidsmaatregelen, bevat de Rijbewijsrevolutie ook een aantal maatregelen om de dienstverlening rondom het rijbewijs te verbeteren.
Hieronder bespreekt de SWOV enkele punten uit Plan 17.

Verhoging minimum leeftijd voor brom- en snorfietsers naar 17 jaar
Jonge verkeersdeelnemers missen verkeersinzicht, overschatten hun vaardigheden en onderschatten de gevaren in het verkeer. Met een brom- of snorfiets kan een hoge snelheid bereikt worden, maar het is niet mogelijk om de voertuigveiligheid op een zelfde niveau te brengen als dat van - bijvoorbeeld - een auto. Hierdoor levert de combinatie van deze twee factoren (veiligheid en gedrag) bij de jonge brom- of snorfietser een zeer hoge kans op om bij een ongeval betrokken te raken. Het voorstel om de minimum leeftijd te verhogen naar 17 jaar heeft dan ook verreweg het meeste effect. SWOV schat dit effect op ca. 20 doden per jaar. Het effect kan nog versterkt worden als deze maatregel gecombineerd wordt met de invoering van een kenteken voor brom- en snorfietsen en in mindere mate, de uitbreiding van de rijopleiding, waarbij ook wordt getoetst op gevaarherkenning, verkeersinzicht en verkeersgedrag.

SWOV heeft draagvlakonderzoek laten uitvoeren naar de leeftijdsverhoging voor bromfietsers. Op basis daarvan verwachten wij dat jongeren in meerderheid de maatregel zullen steunen op voorwaarde dat het verband tussen de maatregel en het voorkomen van ongevallen goed wordt uitgelegd. Het draagvlak onder ouders zal groot zijn en de mening van maatschappelijke groeperingen is via de discussie over de Rijbewijsrevolutie in het Overlegorgaan Verkeersveiligheid inmiddels bekend.

Rijles vanaf 17 jaar/Begeleid rijden
Met begeleid rijden kunnen beginnende automobilisten stapsgewijs ervaring opdoen in het verkeer. In landen als Zweden, Frankrijk en Engeland zijn hier positieve ervaringen mee opgedaan. Hoewel de verkeerssituaties in die landen niet zonder meer vergelijkbaar zijn met Nederland, verwacht de SWOV positieve effecten van een dergelijk systeem. De mogelijkheid om met 17 jaar rijles te kunnen nemen en onder begeleiding rijervaring op te kunnen doen, is een belangrijke bijdrage aan de verbetering van de rijopleiding.

De SWOV heeft eerder voorgesteld om beginnende automobilisten bepaalde beperkingen op te leggen (naast een lager wettelijk alcoholpromillage ook het verbod op rijden in de nachtelijke uren en rijden met passagiers) zoals ook in enkele andere landen gewoon is (Verenigde Staten, Canada). De gedachte hierbij is dat je beginnende bestuurders niet in extra gevaarlijke omstandigheden zou moeten laten rijden. Het is jammer dat deze effectieve maatregelen geen onderdeel uitmaken van de Rijbewijsrevolutie.

Kenteken voor brom- en snorfiets
Kentekening is een belangrijke voorwaarde voor betere handhaving van o.a. het opvoeren. Dit kan naar schatting 5 doden per jaar besparen. Verbetering van de rijopleiding en het gelijktrekken van rijsnelheden zijn aan te bevelen, maar hebben naar verwachting een marginaal effect.

Rijbewijsstelsel
Met de verschillende initiatieven (begeleid rijden, beginnersrijbewijs) die nu genomen zijn, pleit de SWOV voor een herziening van het gehele rijbewijsstelsel.  Er is in het buitenland overtuigend wetenschappelijk bewijs van de effectiviteit van een zogenaamd getrapt rijbewijs. De SWOV bepleit dat aanvullend op het huidige plan de introductie van een getrapt rijbewijs wordt voorbereid.

Conclusie
De SWOV schat dat de maatregelen in de Rijbewijsrevolutie die met name betrekking hebben op de jonge brom- en snorfietsers leiden tot ca. 25 doden per jaar minder per jaar. Indien alleen meerderjarigen ('Plan 18') een brom- of snorfiets mogen berijden verwachten we een besparing van ruim 45 doden per jaar.

Inlichtingen:
SWOV, afdeling Informatie & Communicatie
Han Tonnon, (070) 317 33 15, 06-11 53 29 15
Patrick Rugebregt, (070) 317 33 18
E-mail: persvoorlichting@swov.nl