SWOV homepage
English  

Thema's kennisbank

SWOV-Standpunt

Augustus 2004

Verkeersveiligheid niet gebaat bij verwijderen van zebrapaden

De gemeente Eemsmond wil alle zebrapaden verwijderen, omdat deze een vorm van schijnveiligheid geven. Uit cijfers zou blijken dat er op zebrapaden meer ongevallen voorkomen tussen voetgangers en auto's dan op de rest van de wegvakken.

 

Is een zebrapad een gevaarlijke locatie?
Op sommige typen zebrapaden komen inderdaad meer ongevallen voor. Dat er een concentratie van ongevallen op zebrapaden te zien is, hoeft geen aanwijzing te zijn dat zebrapaden 'dus' onveilig zijn. De concentratie zou ook kunnen worden verklaard door het feit dat het conflict auto-voetganger vaker op een zebrapad voorkomt omdat dáár de voetgangers oversteken. Met deze mogelijkheid wordt nadrukkelijk rekening gehouden in het SWOV-rapport Veiligheid van enkele typen oversteekvoorzieningen in stedelijke gebieden (R-2003-23).

 

Visie vanuit Duurzaam Veilig
De SWOV is van mening dat in principe de Duurzaam-Veilig-visie moet worden gevolgd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen 30 km/u- en 50 km/u-wegen:
· Op 30 km/u-wegen binnen de bebouwde kom hoeven in principe géén zebrapaden te worden aangelegd. Dergelijke wegen zouden door de lage snelheden die daar gelden veilig genoeg moeten zijn voor voetgangers, zodat zij overal kunnen oversteken. Bovendien worden automobilisten er met behulp van borden op gewezen dat ze overal overstekende voetgangers of spelende kinderen kunnen verwachten.
· Op 50 km/u-wegen binnen de bebouwde kom zijn bedoeld om een vlotte en veilige doorstroming tussen wijken in een stad mogelijk te maken. Zebrapaden geven aan waar de weg overgestoken mag worden zodat op de andere delen van het wegvak doorgereden kan worden. Op deze 50 km/u-wegen moeten voetgangersoversteekplaatsen op kruispunten worden geregeld volgens de regeling van het kruispunt: òf met verkeerslichten òf met alleen zebra's (bij rotondes en bij voorrangskruispunten). Op wegvakken moeten volgens het Infopunt Duurzaam Veilig de oversteekplaatsen worden ingerichtmet een plateau en een duidelijk verlicht bord (L02) erboven. Het weglaten van zebrapaden op deze wegen zou tot onverwachte situaties kunnen leiden. Het is de vraag of de verkeersveiligheid daarmee verbetert.

 

Herkenbare situaties
Weggebruikers zijn gebaat bij herkenbare verkeerssituaties. Zij passen hun gedrag aan aan de omstandigheden. Zebrapaden zijn een algemeen verschijnsel in het verkeersbeeld in Nederland. Kwetsbare verkeersdeelnemers weten dat zij op die punten relatief veilig de weg over kunnen steken. Natuurlijk moeten zij daarbij opletten of het overige verkeer hen ziet. Automobilisten zijn op hun beurt in de buurt van oversteekplaatsen bedacht op voetgangers en matigen in het algemeen hun snelheid. In het eerder aangehaalde rapport Veiligheid van enkele typen oversteekvoorzieningen in stedelijke gebieden wordt geconcludeerd dat het wenselijk is meer eenheid aan te brengen in oversteekvoorzieningen. De huidige verscheidenheid veroorzaakt bij de overstekers en bestuurders onduidelijkheid over wat er van hen verwacht wordt.

 

Aanbevelingen
De SWOV pleit niet voor navolging van dit initiatief. Om zebrapaden veiliger te maken, kunnen op wegvakken beter plateaus en een duidelijk verlicht bord boven de oversteekplaats worden geplaatst. Zo wordt de herkenbaarheid van de oversteekplaats vergroot en de automobilist tot lagere snelheden gedwongen. Gemeenten zouden er goed aan doen eenheid te creëren in de uitvoering van de zebrapaden. Iedere verkeersdeelnemer weet dan wat er van hem/haar verwacht wordt.

 

Inlichtingen:
SWOV, afdeling Informatie & Communicatie
Han Tonnon, (070) 317 33 15, 06-11 53 29 15
Patrick Rugebregt, (070) 317 33 18, 06-12365471
E-mail: persvoorlichting@swov.nl