SWOV homepage
English  

Thema's kennisbank

Persbericht

 26-04-2007

Ziekenhuisopname duidt niet altijd op ernstig letsel

Discussie over bruikbaar criterium verkeersonveiligheid bepleit

Het aantal (geregistreerde) ziekenhuisopnamen is de afgelopen decennia veel minder snel gedaald dan het aantal verkeerdoden. Op basis van een analyse van gegevens over ziekenhuisopnamen concludeert de SWOV dat deze niet altijd zo ernstig gewond zijn als men mogelijk zou vermoeden. Op basis van de onderzoeksresultaten rijst de vraag of ziekenhuisopname als maat voor de verkeersveiligheid bruikbaar is. De SWOV pleit er op haar jubileumcongres voor om te komen tot een andere indicator voor de verkeersslachtoffers, naast de aantallen verkeersdoden.

 

Letselgegevens 1984-2005 geanalyseerd

In de periode 1984-2005 is het aantal (geregistreerde) verkeersdoden met 54% afgenomen. In dezelfde periode daalde het aantal ziekenhuisopnamen in de Landelijke Medische Registratie (LMR) met 16% van 20.800 tot 17.400. Dit is veel minder dan de spectaculaire daling van dodelijke slachtoffers. Opmerkelijk genoeg daalde het aantal verkeersdoden dat in het ziekenhuis overlijdt net zo spectaculair als alle geregistreerde verkeersdoden.

Om een verklaring voor het verschil in ontwikkeling van dodelijke slachtoffers en zwaargewonde slachtoffers te vinden, analyseerde de SWOV gegevens over letsel en andere kenmerken van ziekenhuisopnamen ten gevolge van verkeersongevallen over de periode tussen 1984 en 2005.


Ziekenhuisopname niet synoniem met ernstig gewond

De SWOV concludeert uit de geanalyseerde bestanden dat een deel van de ziekenhuisopnamen het predicaat 'ernstig gewond' niet verdient, en dat 'ziekenhuisopnamen' en 'ernstig gewonden', dus ten onrechte, vaak door elkaar worden gebruikt. Zo blijkt dat een groeiend aandeel (nu 8%) alleen ter observatie een nacht in het ziekenhuis wordt gehouden, zonder duidelijk letsel. Nog eens 14% heeft slechts licht letsel. 'Echt' ernstig gewond zijn degenen, die letsel hebben dat bestaat uit zware fracturen, luxaties (uit de kom), distorsies (verstuikingen), zware hersenschuddingen en inwendige letsels. Dergelijk letsel vergt in de regel weken hersteltijd gevolgd door revalidatie en leidt vaak tot blijvende gevolgen

 

Minder letsel na verkeersongevallen
Bij patiënten die in het ziekenhuis belanden als gevolg van een verkeersongeval, nam het gemiddelde aantal letsels af met 17%. Die afname treedt vooral op bij gewonde personen met meer dan drie letsels.

Behalve het aantal letsels per persoon is ook de letselernst gedaald. Na correctie van ziekenhuisopnamen door de groep die uitsluitend ter observatie was opgenomen (8%), blijkt het resterende aantal ziekenhuisopnamen de afgelopen 20 jaar met een vijfde te zijn afgenomen. Dit geeft aan dat de verbetering van de verkeersveiligheid zijn effect heeft (gehad) op het aantal ziekenhuisopnamen.

 

Steeds meer gewonden onder fietsers

De daling van het aantal ziekenhuisopnamen (na correctie) treedt vooral op bij auto-inzittenden. De letselernst neemt binnen deze groep duidelijk af. Daarentegen is er bij fietsers (verreweg de grootste afzonderlijke groep in het ziekenhuis opgenomen verkeersgewonden) nauwelijks sprake van vermindering in letselernst. De SWOV beveelt aan de groep gewonde fietsers nader te onderzoeken, omdat er binnen die groep bovendien sprake is van een toename van het aantal verkeersgewonden. Uit het feit dat het aantal verkeersdoden sneller is gedaald dan het aantal 'echt ernstig gewonden' en uit de afname van het letselernst, kan geconcludeerd worden dat ongevallen minder ernstig aflopen dan in het verleden.

 

Beter ernstig letsel als indicator verkeersonveiligheid

De SWOV geeft in overweging voor toekomstige monitoring van de verkeersveiligheid en het verkeersveiligheidsbeleid niet het aantal ziekenhuisopnamen, maar de gevallen met ernstig letsel als maat te nemen voor de verkeersonveiligheid. Deze gegevens lijken een nauwkeuriger beeld van de verkeersveiligheid op te leveren. Zo'n aanpassing vergt overleg met diverse  partijen omdat het gevolgen heeft voor de geformuleerde doelstellingen voor de verkeersonveiligheid.

 

De volledige publicatie 'Ontwikkelingen in de aantallen verkeersgewonden in ziekenhuizen in 1984-2005 ',
R-2007-2 is vanaf 26 april 2007 te raadplegen op www.swov.nl.
 

Inlichtingen:
SWOV, afdeling Informatie & Communicatie
Han Tonnon, (070) 317 33 15, 06-11 53 29 15
Miranda Brandsen, (070) 317 33 18
E-mail: info@swov.nl