Persbericht

In Nederland kunnen jaarlijks 45 verkeersdoden en 600 verkeersgewonden worden bespaard als auto's overdag met hun lichten aan rijden en daardoor beter zichtbaar zijn. Dit blijkt uit SWOV-schattingen op basis van onderzoek dat in opdracht van de Europese Commissie is uitgevoerd door een aantal Europese instituten, waaronder door TNO en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV.

In 50 tot 80% van de ongevallen is het niet gezien hebben van de andere weggebruiker een belangrijke factor. Door ook overdag met het licht aan te rijden (in vaktermen MotorVoertuigverlichting Overdag, of MVO), vergroten automobilisten hun zichtbaarheid. Hierdoor kunnen ongevallen worden voorkomen. Ook worden voertuigen die MVO voeren door andere verkeersdeelnemers dichterbij geschat dan in werkelijkheid het geval is. Hierdoor neemt men minder risico bij inhaalmanoeuvres en het oprijden van een kruispunt. Verwacht wordt dat het veiligheidseffect van verlichting overdag neerkomt op zo'n 15% minder doden, 10% minder ernstig gewonden en 5% minder licht gewonden ten opzichte van de huidige situatie. Op basis van de ongevalscijfers 2003 zou invoering in Nederland een besparing van ongeveer 45 verkeersdoden kunnen opleveren.
In diverse Europese landen is MVO al verplicht al dan niet in een beperktere vorm.

Wijze van invoering
Er zijn verschillende manieren van invoering onderzocht:

1. Enkel een gedragsmaatregel: automobilisten worden verplicht overdag het dimlicht aan te zetten.
2. De gedragsmaatregel én in nieuwe auto’s een verplichte automatische MVO-schakelaar.
3. De gedragsmaatregel én in nieuwe auto’s een verplichte geavanceerde MVO-unit.
4. Geen gedragsmaatregel maar wel nieuwe auto’s voorzien van een automatische MVO-schakelaar.
5. Idem als 4 maar met de verplichting dat nieuwe auto's zijn voorzien van een geavanceerde MVO-unit.

Gekeken is naar de verhouding tussen besparingen (ongevallen, slachtoffers) en de kosten (milieuschade, extra brandstofverbruik en geavanceerde MVO-units). Uit deze vergelijking blijkt dat scenario 3 de gunstigste kosten-batenverhouding geeft.
Op basis hiervan bevelen de onderzoeksinstituten aan te kiezen voor een algemene verplichting voor het rijden met licht overdag en nieuwe auto's te voorzien van een geavanceerde MVO-unit. Zo'n unit bevat onder meer een speciale sensor waarmee als de schemer invalt automatisch overgeschakeld wordt van de minimale MVO-basisverlichting overdag naar dimlicht plus overige verlichting. Bij deze variant blijken de opbrengsten de kosten ruim te overstijgen (factor 1,7).

Geen nadelig effect andere verkeersdeelnemers
Een veelgehoord tegenargument is dat andere verkeersdeelnemers minder zouden opvallen in de nabijheid van een auto die overdag met lichten aan rijdt. In het uitgevoerde EU-onderzoek zijn hiervoor geen aanwijzingen te vinden. Van een maskerend effect, waarbij bijvoorbeeld voetgangers en fietsers door de verlichting relatief minder goed zichtbaar zouden zijn, is geen of nauwelijks sprake. Ook zijn er geen aanwijzingen dat motorrijders, die vaak nu al overdag verlichting voeren, nadelige effecten van deze maatregel ondervinden.

Milieu-effecten
Door het hogere energieverbruik zal zowel het brandstofverbruik als de CO2-uitstoot met gemiddeld 1% toenemen. Bij zuinige auto's kan de toename oplopen tot 3%. Deze nadelige gevolgen worden aanzienlijk gereduceerd als voor de geavanceerde MVO-unit wordt gekozen. Daarin worden speciale MVO-lampen met een lager wattage gebruikt of LED-verlichting. Ook kan overdag de achterverlichting worden uitgeschakeld om brandstof te besparen.
De onderzoeksinstituten hebben de resultaten gerapporteerd aan de Europese Commissie. Die heeft aangekondigd concrete voorstellen voor verplichte MVO serieus te overwegen.