|
De snelheidslimieten worden in Nederland op grote schaal
overtreden. Geloofwaardige snelheidslimieten kunnen ervoor
zorgen dat verkeersdeelnemers zich beter aan de geldende snelheidslimiet
houden. In het rapport 'Snelheid en snelheidsbeheersing;
Samenvatting van de belangrijkste bevindingen uit de snelheidprojecten
in het SWOV-programma 2003-2006'concluderen de onderzoekers
dat bepaalde wegkenmerken de geloofwaardigheid van de limiet
bepalen. Deze kernmerken zijn de aanwezigheid
van bochten en fysieke snelheidsremmers, wegbreedte, type wegdek
en openheid van de directe omgeving. Daarmee is het mogelijk
geloofwaardigere snelheidslimieten in te voeren.
Relatie tussen snelheid en ongevallen
Naarmate automobilisten harder rijden neemt de kans op een ongeval
toe. Bij een hogere snelheid is tevens de kans op een dodelijke
afloop en ernstig letsel groter. De relatie tussen snelheid
en ongevallen is niet op alle wegen hetzelfde. Op wegen binnen
de bebouwde kom heeft snelheid een grotere impact dan op 80km/uur-wegen;
op autosnelwegen is het effect het kleinst. De impact is groter
naarmate de verkeerssituatie complexer is en de samenstelling
van het verkeer gevarieerder is. Het effect van snelheid hangt
samen met de specifieke wegkenmerken, zoals het aantal afslagen
en de wegbreedte, en de verkeerssamenstelling.
Naleven limieten leidt tot slachtofferbesparing
Uit berekeningen blijkt dat veel verkeersslachtoffers gespaard
kunnen worden als weggebruikers zich daadwerkelijk aan de geldende
(veilige) snelheidslimiet houden. De vraag is hoe dit op korte
termijn gerealiseerd kan worden. Infrastructurele maatregelen
en snelheidstoezicht zijn hiervoor de aangewezen instrumenten,
maar het is niet haalbaar overal drempels aan te leggen of
camera's te plaatsen. De SWOV heeft hoge verwachtingen van
'geloofwaardige snelheidslimieten' als aanvullende maatregel.
Want het komt nog te vaak voor dat een snelheidslimiet niet
in overeenstemming is met het wegbeeld en daardoor voor veel
weggebruikers ongeloofwaardig is.
Ongeloofwaardigheid heeft niet alleen invloed op het snelheidsgedrag,
maar ondermijnt naar verwachting ook het vertrouwen in snelheidslimieten
in het algemeen.
Geloofwaardigheid afhankelijk van wegkenmerken
In een aantal onderzoeken heeft de SWOV het begrip 'geloofwaardige
limieten' verder geconcretiseerd. Uit die onderzoeken blijkt
dat zoiets als dé geloofwaardige limiet niet bestaat.
Automobilisten verschillen nogal in hun oordeel over welke
limiet geloofwaardig is voor een bepaalde verkeerssituatie.
Wel is aangetoond dat er aanwijsbare kenmerken zijn die de
geloofwaardigheid van een snelheidslimiet in belangrijke mate
beïnvloeden en dat deze kenmerken voor alle automobilisten
min of meer hetzelfde zijn. Daardoor is het mogelijk om limieten
geloofwaardiger te maken.
Checklist voor wegbeheerders
Het onderzoek heeft geleid tot een eerste aanzet voor een checklist
voor wegbeheerders. Hiermee kunnen snelheidslimieten op geloofwaardigheid
worden beoordeeld op de vijf belangrijkste kenmerken van geloofwaardigheid:
de aanwezigheid van bochten en fysieke snelheidsremmers, wegbreedte,
type wegdek en openheid van de directe omgeving.
Vooral dit laatste kenmerk heeft een belangrijke invloed op de
geloofwaardigheid van een snelheidslimiet. In een open omgeving
zonder begroeiing en bebouwing is een hogere limiet geloofwaardiger
dan in een gesloten omgeving.
Dynamische limieten
Voor snelheidsbeheersing bieden technologische ontwikkelingen
veel nieuwe mogelijkheden.
In de eerste plaats kunnen we denken aan dynamische limieten,
waarmee wordt ingespeeld op actuele verkeers- en weersomstandigheden.
Naar verwachting zullen dynamische limieten niet alleen een positief
effect hebben op de verkeersveiligheid, maar ook op de geloofwaardigheid
van snelheidslimieten. Al voor dit jaar staan de eerste proeven
met dynamische limieten op het hoofdwegennet gepland. Ook ISA
(intelligente snelheidsassistent) is een veelbelovende technologie.
De ISA-variant die de bestuurder informeert over de lokale snelheidslimiet
en waarschuwt bij snelheidsoverschrijding, zoals SpeedAlert,
is al op de markt.
Starten met invoering geloofwaardigheid en ISA
De SWOV pleit ervoor met het onderwerp geloofwaardigheid
van snelheidslimieten in de praktijk aan de slag te gaan.
Er is een eerste versie van een checklist beschikbaar waarmee
voor bestaande wegen beoordeeld kan worden hoe geloofwaardig
een bepaalde limiet is. Voor nieuwe wegen kan dezelfde checklist
worden gebruikt om al in de ontwerpfase de wegkenmerken af te
stemmen op de geplande limiet.
Ook beveelt de SWOV aan de invoering van ISA te bevorderen. Een
stapsgewijze, marktgestuurde invoering is op korte termijn het
meest realistische scenario.
Het volledige rapport 'Snelheid
en snelheidsbeheersing; Samenvatting van de belangrijkste
bevindingen uit de snelheidprojecten in het SWOV-programma
2003-2006', R-2006-13 is vanaf 26 april 2007 te
raadplegen op www.swov.nl.
|
