Persbericht

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV stelt na onderzoek dat het wel degelijk mogelijk is het aantal dodehoekongevallen fors te verminderen. Dit kan door een pakket van korte- en langetermijnmaatregelen door te voeren.

Op korte termijn kan een samenhangend pakket van vier maatregelen er voor zorgen dat het aantal dodehoekongevallen tussen vrachtauto’s en kwetsbare verkeersdeelnemers vermindert. Het gaat hierbij om:

1. Een scheiding van fietsers en vrachtauto’s op plekken waar vrachtauto’s rechts af kunnen slaan. Dit kan met behulp van verkeerstechnische maatregelen zoals de (afstand tot) stopstrepen/haaientanden.
2. Een gedragscode voor fietsers over de plek waar zij zich wel en niet moeten bevinden ten opzichte van de vrachtauto. Hiervoor moet een voorlichtingscampagne opgezet worden.
3. Het inbouwen van een extra check door de vrachtautochauffeur waarbij hij gebruik moet maken van de voorzichtspiegel of voorzichtcamera. Deze nacontrole moet deel gaan uitmaken van de rijopleiding en nascholing voor vrachtautochauffeurs.
4. Alle vrachtauto’s moeten uitgerust zijn met een nieuw voorzichtsysteem, ook vrachtwagens van vóór 2007.

Voor de lange termijn stelt de SWOV voor een meer structurele oplossing nader te onderzoeken, waarbij het niet meer mogelijk is dat vrachtauto’s en kwetsbare verkeersdeelnemers elkaar ontmoeten. Om deze scheiding te realiseren is het nodig zwaar vrachtverkeer alleen toe te laten op het hoofdwegennet waaraan bijvoorbeeld distributiecentra zijn gelegen. Op het onderliggend wegennet komt dan alleen licht vrachtverkeer.

Het invoeren van bovenstaande maatregelen is de belangrijkste aanbeveling in het onderzoeksrapport De toedracht van dodehoekongevallen en maatregelen voor de korte en lange termijn; Een ongevallenanalyse over de jaren 1997-2007, verkeersobservaties en enquêtes onder fietsers en vrachtautochauffeurs van de SWOV.

De laatste vier jaar vielen gemiddeld 15 doden per jaar onder fietsers door een dodehoekongeval met een vrachtauto, een klein aandeel in het totaal aantal dodelijke slachtoffers maar het betreft ernstige ongevallen die goeddeels vermijdbaar zijn.

Uit het onderzoek blijkt dat er drie hoofdtoedrachten zijn van dodehoekongevallen:

1. (Hoge) vrachtauto’s van vóór 2007 bieden vrachtautochauffeurs geen zicht op fietsers voor en rechts voor hun cabine; voor nieuwe vrachtauto’s geldt dit wel, maar dit zicht wordt nog onvoldoende benut.
2. Vrachtautochauffeurs zien fietsers rechts naast hun cabine over het hoofd door niet-adequaat gebruik van de rechterspiegels of door slecht afgestelde spiegels.
3. Fietsers maken niet altijd verstandig gebruik van het recht op voorrang. Rechts afslaande vrachtauto’s moeten fietsers weliswaar voorrang verlenen, maar fietsers moeten op gepaste wijze gebruik maken van hun voorrangsrecht.

Genoemde maatregelen bieden hiervoor oplossingen.

Een van de aanleidingen voor dit unieke onderzoek was een discussie in de Tweede Kamer over de dodehoekproblematiek. Analyses van ernstige dodehoekongevallen in de periode 1997 tot en met 2006 en processen-verbaal uit 2006 en 2007 vormen de basis van het onderzoek.

Deze gegevens zijn aangevuld met enquêtegegevens van fietsers die gewond zijn geraakt bij dodehoekongevallen en vrachtautochauffeurs die bij dodehoekongevallen betrokken waren. Ook hebben de onderzoekers verkeersobservaties verricht.

Om inzicht te krijgen in de manier waarop fietsers en vrachtautochauffeurs in de dagelijkse praktijk omgaan met de dodehoekproblematiek zijn beide groepen weggebruikers geïnterviewd. Daarnaast is gekeken naar de dagelijkse verkeerssituatie en het gedrag van vrachtautochauffeurs in de cabine.

In het onderzoek zijn ook producten die bedoeld zijn om dodehoekongevallen te voorkomen tegen het licht gehouden. De SWOV doet de aanbeveling een systeem dat fietsers detecteert nader te onderzoeken. Het gaat om een signaleringssysteem met behulp van bijvoorbeeld radar dat de chauffeur op de aanwezigheid van fietsers attendeert.