SWOV-Standpunt

Mede door alle aandacht en publiciteit voor de invoering van een puntenstelsel zal er aanvankelijk een positief verkeersveiligheidseffect optreden. Op basis van ervaringen en onderzoeken in het buitenland is echter bekend dat het lange-termijnsucces van puntenstelsels staat of valt met een voldoende niveau van politietoezicht (pakkans). De buitenlandse ervaringen met puntenstelsels laten zien dat er aanvankelijk een gunstig effect optreedt (mensen rijden voorzichtiger). Doch als men in de gaten krijgt dat de pakkans gering is, zullen velen vervallen in het oude gedrag met (grove) overtredingen. Gevolg hiervan is dat het veiligheidseffect na enige tijd weer wegebt. Het niveau van politietoezicht en voorlichting is cruciaal voor blijvend succes.

ACHTERGROND

Verschil wetsvoorstel met doorsnee puntenstelsel
Het door de regering voorgestelde puntenstelsel wijkt af van een doorsnee puntenstelsel. Het is eenvoudiger dan puntenstelsels in de ons omringende landen; het richt zich uitsluitend op grove verkeersovertredingen.
Het voorgestelde puntenstelsel komt er in het kort op neer dat automatisch een rijontzegging wordt opgelegd indien een rijbewijsbezitter binnen vijf jaar voor de tweede maal staande wordt gehouden voor een grove verkeersovertreding. De verkeersovertredingen op kenteken (Wet Mulder), hoe ernstig ook, (bijvoorbeeld meer dan 50 km/uur te hard) vallen niet onder de regeling.
Om een strafpunt toe te kunnen kennen, zal de politie een overtreder staande moeten houden.
Bij grove verkeersovertredingen wordt gedacht aan:

• het veroorzaken van een ernstig verkeersongeval
• een forse overschrijding van de wettelijke limiet van rijden onder invloed en (v.a. 0.8 promille voor beginnende bestuurders en 1.3 voor ervaren bestuurders)
• grove snelheidsovertredingen.

Als die ontzegging langer dan een jaar is, vervalt de geldigheid van het rijbewijs en moet opnieuw rijexamen worden afgelegd.

Aanbevelingen

• Handhaaf minimaal het huidige niveau van politietoezicht en intensiveer waar mogelijk.
• Evalueer op termijn de effectiviteit van het puntenstelsel in Nederland.
• Voorkom dat het puntenstelsel andere effectieve maatregelen (zoals het alcoholslot) verstoort.

Literatuur

Vlakveld, W.P. (2004) Het effect van puntenstelsels op de verkeersveiligheid. R-2004-2. SWOV, Leidschendam

SWOV-factsheet Puntenstelsels (maart 2005), SWOV, Leidschendam