SWOV-Standpunt

02 november 2007

Mede door alle aandacht en publiciteit voor de invoering van een puntenstelsel zal er aanvankelijk een positief verkeersveiligheidseffect optreden (bestuurders zullen hun gedrag aanpassen). Het lange-termijnsucces van puntenstelsels staat of valt met een voldoende niveau van politietoezicht (pakkans). Als men in de gaten krijgt dat de pakkans gering is, zullen velen vervallen in het oude gedrag. Gevolg hiervan is dat het veiligheidseffect na enige tijd nagenoeg weer wegebt. Het niveau van politietoezicht en voorlichting is cruciaal voor blijvend succes. De SWOV verwacht van de invoering van een alcoholslot meer effect op de groep zware drinkers.

Verschil wetsvoorstel met andere puntenstelsels
Het nu door de regering voorgestelde puntenrijbewijs wijkt af van puntenstelsels in andere landen. Het is eenvoudiger dan andere puntenstelsels omdat het zich uitsluitend richt op het herhaald alcoholgebruik in het verkeer.

Het voorgestelde puntenstelsel komt er in het kort op neer dat het rijbewijs wordt ingetrokken als iemand binnen vijf jaar voor de tweede keer onherroepelijk door de rechter wordt veroordeeld voor het rijden onder invloed. Na de periode van de rijontzegging zal opnieuw een rijexamen moeten worden afgelegd om weer in het bezit van een rijbewijs te komen.

Effect op verkeersveiligheid
Uit onderzoek is bekend dat bij de invoering van het puntenstelsel door alle aandacht en publiciteit in eerste instantie een positief effect op de verkeersveiligheid te verwachten is. Het effect op de langere termijn is afhankelijk van de pakkans. De handhavingsinspanning die hiervoor nodig is, zou echter niet ten koste mogen gaan van het bestaande toezichtniveau op alcoholgebruik.

Het huidige handhavingsbeleid is met name effectief gebleken voor de lichte overtreders en veel minder voor de groep zware overtreders, die juist het overgrote deel van de ongevallen veroorzaken. Het is de vraag of zij wel hun gedrag aan zullen passen na de invoering een puntenstelsel.
Uit onderzoek is ook gebleken dat ontzegging van de rijbevoegdheid een beperkt effect heeft op deze groep zware drinkers. Niet zelden blijven zij ook zonder rijbewijs rijden.

De SWOV verwacht van de invoering van een alcoholslot meer effect op deze groep. Uit onderzoek vanuit de VS en Canada blijkt, dat mensen van wie het rijbewijs is ingetrokken twee- tot driemaal zo vaak recidiveren als bestuurders die na een vergelijkbaar alcoholmisdrijf mogen rijden met een alcoholslot in de auto . Het opleggen van een alcoholslot voor zware drinkers heeft daarom de voorkeur van de SWOV.

Aanbevelingen

Zie voor meer informatie
Factsheet Puntenstelsel
Factsheet Rijden onder invloed

Factsheet Alcoholslot