SWOV-Standpunt

11 december 2007

Het aantal ziekenhuisopnamen ten gevolge van verkeersongevallen is de afgelopen decennia veel minder snel gedaald dan het aantal verkeersdoden. Na analyse van de gegevens waarop deze uitkomst is gebaseerd, constateert de SWOV dat het bij ziekenhuisopnamen niet altijd blijkt te gaan om ernstig gewonden. Er worden bijvoorbeeld ook mensen toe gerekend, die na een verkeersongeval een nacht ter observatie in het ziekenhuis blijven, maar geen verwondingen blijken te hebben. De SWOV concludeert dat ziekenhuisopnamen voor wetenschappelijk onderzoek geen bruikbare indicator meer is en zal voortaan uitgaan van 'ernstig gewonden'  (in ziekenhuistermen: letselernst vanaf MAIS2). Alleen dit deel van in ziekenhuizen opgenomen verkeersslachtoffers is namelijk voldoende duidelijk afgebakend en scherp gedefinieerd.

Met MAIS2 worden verkeersslachtoffers bedoeld met ernstige verwondingen zoals zware fracturen, verstuikingen, ontwrichtingen, hersenschuddingen en inwendige letsels met blijvende gevolgen of die een langdurige periode van herstel vergen.

Letselgegevens 1984-2005 geanalyseerd
Om een verklaring voor het verschil in ontwikkeling van dodelijke slachtoffers en zwaargewonde slachtoffers te vinden, analyseerde de SWOV gegevens over letsel en andere kenmerken van ziekenhuisopnamen ten gevolge van verkeersongevallen tussen 1984 en 2005.
In deze periode is het aantal (geregistreerde) verkeersdoden met 54% afgenomen. Bovendien daalde het aantal ziekenhuisopnamen in de Landelijke Medische Registratie (LMR) met 'slechts' 16%, van 20.800 tot 17.400. Dit is veel minder dan de spectaculaire daling van dodelijke slachtoffers. Opmerkelijk genoeg daalde het aantal verkeersdoden dat in het ziekenhuis overlijdt net zo spectaculair als alle geregistreerde verkeersdoden.

Vervuilde cijfers
De SWOV concludeert uit de geanalyseerde bestanden dat een deel van de ziekenhuisopnamen het predicaat 'ernstig gewond' niet verdient, en dat de termen 'ziekenhuisopnamen' en 'ernstig gewonden' vaak ten onrechte door elkaar worden gebruikt. Een groeiend aandeel opnamen - nu 8% -  betreft mensen die zelfs helemaal geen duidelijk letsel hebben en die alleen een nacht ter observatie in het ziekenhuis zijn gehouden. Nog eens 14% heeft uitsluitend licht letsel (MAIS1).

De SWOV pleit ervoor om voortaan niet meer alle verkeersslachtoffers met ziekenhuisopnamen, maar nog uitsluitend ziekenhuisopnamen met ernstig letsel (MAIS2 of hoger) te gebruiken voor het volgen van ontwikkelingen in de verkeers(on)veiligheid. Samen met het aantal verkeersdoden leveren deze gegevens een nauwkeuriger beeld op van de verkeersveiligheid dan het aantal ziekenhuisopnamen.