SWOV-Standpunt

Op 7 juni presenteerde het CBR haar plannen voor een vernieuwde examinering voor het rijbewijs. Weliswaar zijn deze plannen een stap in de goede richting, toch laat het CBR een belangrijke kans onbenut om de rijopleiding daadwerkelijk te verbeteren en daarmee het ongevalsrisico voor jonge, beginnende bestuurders terug te dringen.

Het CBR wil beginnende automobilisten in het vernieuwde rijexamen toetsen op die aspecten die het ongevalsrisico bij (jonge) beginners voor een belangrijk deel bepalen. We hebben het dan over de zogenaamde hogere-ordevaardigheden: gevaarherkenning, risicoacceptiatie en zelfevaluatie. Beginnende bestuurders ontwikkelen deze vaardigheden echter niet of onvoldoende door het volgen van rijlessen alleen en het afleggen van een theoretisch examen. Hiervoor is het opdoen van rijervaring noodzakelijk. Daarom vindt de SWOV het veel beter om de rijopleiding met een ervaringsmodule aan te vullen. Dit kan met een getrapt rijbewijs-systeem, waarbij beginnende automobilisten onder beschermde omstandigheden de nodige ervaring opdoen (rijden onder begeleiding, niet mogen rijden onder omstandigheden die voor beginners extra gevaarlijk zijn). Het CBR voorstel sluit weliswaar de mogelijkheid van een zogenaamde ervaringsmodule niet uit, maar het geeft ook geen enkele prikkel om een dergelijke module op te nemen in het opleidingstraject. Er wordt zelfs gesteld dat het plan verenigbaar is met compactopleidingen, waarbij het rijbewijs binnen enkele dagen gehaald kan worden.

De plannen voor het vernieuwd rijbewijs zijn sterk geënt op de opzet van de Rijopleiding In Stappen (RIS) zonder dat op basis van gedegen onderzoek de veiligheidswaarde van de RIS is aangetoond. De SWOV beveelt daarom aan de voorgestelde gefaseerde opzet van examineren niet alleen procesmatig te evalueren, maar dat ook wordt onderzocht welke effecten op de verkeersveiligheid kunnen worden verwacht, voordat tot definitieve invoering besloten wordt. Hierbij zouden nadrukkelijk ook de suggesties van de SWOV aangaande het getrapt rijbewijssysteem moeten worden betrokken.

Naar het SWOV-factsheet Getrapt Rijbewijs

Leidschendam, 8 juni 2005