SWOV-Standpunt

Van de invoering van een puntensysteem voor alle rijbewijsbezitters in Nederland en voor alle typen ernstige overtredingen, verwacht de SWOV een bescheiden positief effect op de verkeersveiligheid. Dit zal vooral een effect op de kortere termijn zijn, dat wil zeggen vooral in het eerste jaar.

Wanneer niet alleen punten kunnen worden gegeven bij staandehouding, maar ook bij overtredingen die op kenteken zijn geconstateerd, is een groter en duurzamer positief effect mogelijk. Geschat wordt dat met een dergelijk puntenstelsel ongeveer 10 verkeersdoden per jaar bespaard kunnen worden; dit effect geldt voor meerdere jaren. Puntentoekenning op basis van kenteken vergt in Nederland echter wel een wetswijziging en bovendien kunnen ongewenste neveneffecten optreden zoals een toename van fraude, rijden zonder rijbewijs, rijden met een valse kentekenplaat, en doorrijden na een ongeval.

Het effect van een puntenstelsel kan in het algemeen vergroot worden door de objectieve en subjectieve pakkans te vergroten en door ook punten toe te kennen aan de lichtere overtredingen.

Recent onderzoek in Frankrijk, Spanje en Italië geeft geen aanleiding om de conclusie van de SWOV uit onder andere de SWOV-factsheet Puntenstelsels, te herzien. De positieve (kortetermijn)effecten die gerapporteerd zijn voor Frankrijk, Italië en Spanje zijn niet zonder meer ook in Nederland te verwachten bij de invoering van een puntenstelsel, omdat de aanvangscondities verschillen. In Nederland is het niveau van toezicht al sinds jaren relatief hoog en ligt ook het gordelgebruik en alcoholgebruik in het verkeer al jaren op een gunstiger niveau dan in het buitenland. De veiligheidswinst die in die landen is gerapporteerd voor de combinatie van puntensysteem en verkeerstoezicht is daarom in Nederland niet te verwachten van alleen de invoering van een puntensysteem.

De overwegingen die de basis vormen voor bovenstaand SWOV-standpunt zijn te lezen in dit achterliggende document.